Finansowanie dla spółki akcyjnej

W spółce akcyjnej rada nadzorcza działa obowiązkowo, a statut zwykle szczegółowo określa, które czynności zarządu wymagają jej zgody. Przy finansowaniu dotyczy to najczęściej zaciągania zobowiązań powyżej określonego progu i ustanawiania zabezpieczeń na majątku spółki. Niektóre czynności statut może zastrzec dla walnego zgromadzenia.

• Zarząd przygotowuje wniosek i materiał dla rady: cel, koszt, zabezpieczenia, harmonogram.
• Rada nadzorcza podejmuje uchwałę, jeśli wymaga tego statut lub regulamin.
• Walne zgromadzenie zwołuje się tylko wtedy, gdy statut przewiduje jego zgodę na daną czynność – to wymaga więcej czasu i formalności.
• Umowę podpisują osoby uprawnione według zasad reprezentacji ujawnionych w KRS.

Terminy posiedzeń organów warto wpisać w harmonogram transakcji od pierwszego dnia – po stronie spółki to one najczęściej wyznaczają tempo procesu. W spółkach z rozbudowanym akcjonariatem warto też od razu wskazać osobę, która koordynuje kontakt z finansującym.

Spółka, której akcje są notowane na rynku regulowanym lub w alternatywnym systemie obrotu, ma obowiązki informacyjne. Zawarcie istotnej umowy finansowania może wymagać publikacji raportu, a sama informacja o prowadzonych rozmowach może stanowić informację poufną, którą trzeba odpowiednio chronić. Dotyczy to także spółek, których notowane są wyłącznie obligacje. Harmonogram i zakres ujawnień warto ustalić z doradcą prawnym spółki przed podpisaniem term sheet.

W spółce niepublicznej formalności informacyjnych jest mniej, ale finansujący zapyta o strukturę akcjonariatu i rejestr akcjonariuszy – zwłaszcza gdy zabezpieczeniem mają być akcje.

Akcjonariusze nie odpowiadają za zobowiązania spółki – odpowiada ona swoim majątkiem. Zabezpieczeniem podstawowym jest hipoteka na nieruchomościach spółki; uzupełniająco stosuje się zastaw na akcjach, poręczenia spółek zależnych i weksel. Od spółki finansujący zwykle oczekuje:

• odpisu z KRS i aktualnego statutu,
• regulaminów zarządu i rady nadzorczej, jeśli określają zasady udzielania zgód,
• uchwał zatwierdzających transakcję,
• aktualnego składu zarządu i rady nadzorczej oraz listy prokurentów,
• sprawozdań finansowych – zbadanych przez biegłego rewidenta, jeśli spółka podlega badaniu,
• informacji o strukturze akcjonariatu i beneficjentach rzeczywistych.

W prostej spółce akcyjnej organem zarządzającym może być zarząd albo rada dyrektorów, a rada nadzorcza nie jest obowiązkowa – zakres wymaganych zgód wynika wtedy przede wszystkim z umowy spółki.

Spółka akcyjna ma szerszy wybór źródeł kapitału niż inne formy prawne: może emitować akcje albo obligacje. Finansowanie od jednego finansującego bywa rozważane, gdy:

• emisja akcji oznaczałaby rozwodnienie dotychczasowych akcjonariuszy, na które nie ma ich zgody,
• przygotowanie emisji obligacji trwałoby zbyt długo w stosunku do terminu, w którym potrzebny jest kapitał,
• kwota lub cel nie uzasadniają kosztów i formalności związanych z ofertą,
• spółka woli negocjować warunki z jednym podmiotem, a nie z wieloma inwestorami.

Wybór między tymi drogami zarząd powinien udokumentować w materiale dla rady nadzorczej, z porównaniem kosztu i czasu. Różnice względem emisji długu opisuje zestawienie private debt a obligacje.