Finansowanie dla spółki komandytowej

Spółkę komandytową reprezentuje komplementariusz. Komandytariusz może działać w jej imieniu wyłącznie jako pełnomocnik, w tym prokurent. Gdy komplementariuszem jest spółka z o.o. – co w praktyce zdarza się bardzo często – decyzja zapada na dwóch poziomach:

• w spółce komandytowej – zgodnie z jej umową, która może wymagać zgody wspólników na czynności przekraczające zwykły zarząd,
• w komplementariuszu – jego zarząd działa w imieniu spółki komandytowej według własnych zasad reprezentacji, a umowa komplementariusza może wymagać uchwały jego wspólników.

Finansujący sprawdza więc dwa odpisy z KRS, dwie umowy spółki i komplet zgód na obu poziomach. Brak jednej uchwały wystarczy, by przesunąć podpisanie umowy.

Gdy komplementariuszem jest osoba fizyczna, struktura jest prostsza: podpisuje ona umowę osobiście, a finansujący uwzględnia jej majątek przy ocenie ryzyka. Jeśli pozostaje w małżeńskiej wspólności majątkowej, przy zabezpieczeniach na majątku wspólnym trzeba uwzględnić zgodę małżonka.

Za zobowiązania odpowiada przede wszystkim majątek spółki. Komplementariusz odpowiada dodatkowo całym swoim majątkiem, ale subsydiarnie – gdy egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna. Komandytariusz odpowiada tylko do wysokości sumy komandytowej, a wniesiony wkład tę odpowiedzialność ogranicza.

W strukturze, w której komplementariuszem jest spółka z o.o. z niewielkim majątkiem, nieograniczona odpowiedzialność komplementariusza ma dla finansującego niewielkie znaczenie praktyczne. Zabezpieczenia buduje się więc inaczej:

• hipoteka na nieruchomości należącej do spółki komandytowej,
• poręczenie lub hipoteka udzielone przez komandytariuszy, którzy często są faktycznymi właścicielami biznesu,
• weksel spółki poręczony przez wspólników,
• oświadczenie o poddaniu się egzekucji złożone przez spółkę i poręczycieli.

• odpisy z KRS spółki komandytowej i komplementariusza,
• umowa spółki komandytowej oraz umowa spółki komplementariusza,
• uchwały lub zgody wymagane na obu poziomach,
• sprawozdania finansowe spółki komandytowej i podstawowe informacje o komplementariuszu,
• informacja o sumach komandytowych i wniesionych wkładach,
• pełnomocnictwo lub prokura, jeśli w imieniu spółki ma działać komandytariusz.

Dokumenty komplementariusza są potrzebne nawet wtedy, gdy nie prowadzi on działalności operacyjnej – to jego zarząd składa podpis w imieniu spółki komandytowej. Gdy zabezpieczeniem ma być nieruchomość komandytariusza, ustanawia on je jako osoba trzecia, na zasadach opisanych przy pożyczce pod nieruchomość osoby trzeciej.

Struktura spółki komandytowej jest elastyczna: wspólnicy przystępują i występują, zmienia się komplementariusz, modyfikowane są sumy komandytowe. Z perspektywy finansującego każda taka zmiana może wpłynąć na reprezentację i zabezpieczenia, dlatego umowa finansowania może ją regulować.

• Wystąpienie komandytariusza, który udzielił poręczenia, nie znosi samego poręczenia, ale zmienia jego zaangażowanie w losy spółki.
• Zmiana komplementariusza oznacza zmianę osób podpisujących dokumenty w imieniu spółki.
• Przekształcenie spółki komandytowej w inną formę prawną zmienia podmiot zobowiązany i może wymagać aktualizacji zabezpieczeń.
• Obniżenie sumy komandytowej zawęża zakres odpowiedzialności komandytariusza.

Planowane zmiany warto zgłosić już na etapie analizy – łatwiej uwzględnić je w strukturze transakcji niż renegocjować umowę po podpisaniu.