Jak przygotować firmę do finansowania?

Finansujący ocenia dwie rzeczy jednocześnie: z czego pożyczka zostanie spłacona i co się stanie, jeśli spłata nie nastąpi. Wszystko, co utrudnia odpowiedź na którekolwiek z tych pytań, wydłuża analizę albo obniża proponowaną kwotę. Dlatego przygotowanie warto zacząć od uczciwego audytu własnej sytuacji – najlepiej z księgowym i, przy nieruchomościach, z prawnikiem.

Pomaga proste ćwiczenie: spisz na jednej kartce pięć rzeczy, o które zapytałby obcy, ostrożny człowiek pożyczający własne pieniądze. Na co idą środki? Ile dokładnie potrzeba? Jakie aktywo stanowi zabezpieczenie i kto jest jego właścicielem? Z jakiego zdarzenia lub przychodu nastąpi spłata? Jakie długi firma już ma? Jeżeli na któreś z tych pytań nie umiesz odpowiedzieć jednym zdaniem popartym dokumentem, właśnie tam jest praca do wykonania.

Najczęstszy problem nie polega na złych wynikach, tylko na nieaktualnych lub niespójnych danych. Przed rozmową warto zadbać o:

• Zamknięte okresy księgowe – bieżące zestawienie przychodów i kosztów, a nie dane sprzed pół roku. Jeżeli ostatni rok był słabszy z jednorazowej przyczyny, przygotuj krótkie wyjaśnienie z liczbami.
• Zestawienie zadłużenia – każdy kredyt, leasing, pożyczka od wspólnika, faktoring i zaległość: wierzyciel, saldo, rata, termin, zabezpieczenie. Finansujący porównuje tę listę z wyciągami i rejestrami, więc pominięta pozycja szkodzi bardziej niż sama jej obecność.
• Rozliczenia publicznoprawne – jeśli są zaległości wobec ZUS lub urzędu skarbowego, ustal ich dokładną kwotę i status (układ ratalny, odroczenie, egzekucja). Zaległość opisana i objęta planem to inna sytuacja niż zaległość, o której firma dowiaduje się z zaświadczenia.
• Umowy z obecnymi wierzycielami – przeczytaj w nich postanowienia o dodatkowym zadłużeniu i obciążaniu majątku. Część umów kredytowych przewiduje obowiązek informacyjny albo traktuje nowe obciążenie jako naruszenie umowy.

Problemy prawne rzadko przekreślają finansowanie, ale potrafią je zatrzymać na tygodnie, bo ich usunięcie zależy od sądu, urzędu albo innych osób. Sprawdź z wyprzedzeniem:

Stan nieruchomości w księdze wieczystej

• czy właściciel ujawniony w księdze to rzeczywiście osoba lub spółka, która ustanowi hipotekę,
• czy w dziale III i IV nie ma wpisów, które trzeba wyjaśnić lub wykreślić (stare hipoteki po spłaconych kredytach, ostrzeżenia, wzmianki o niezałatwionych wnioskach),
• czy opis nieruchomości zgadza się ze stanem faktycznym, np. po podziale działki lub rozbudowie.

Zgody osób trzecich

• Małżonek – obciążenie nieruchomości należącej do majątku wspólnego wymaga co do zasady zgody drugiego małżonka.
• Współwłaściciele – przy nieruchomości w udziałach trzeba ustalić, kto i na czym ustanowi zabezpieczenie.
• Wspólnicy spółki – w spółce z o.o. zaciągnięcie dużego zobowiązania może wymagać uchwały wspólników, a umowa spółki może przewidywać dodatkowe zgody, np. rady nadzorczej.

Jeżeli zabezpieczeniem ma być nieruchomość należąca do innej osoby niż firma, przeczytaj, jak wygląda nieruchomość osoby trzeciej jako zabezpieczenie – to ona będzie musiała podpisać dokumenty u notariusza. Więcej: przykładowy scenariusz finansowania pod nieruchomość osoby trzeciej.

Kwota wpisana we wniosku często pokrywa sam cel, a pomija koszty transakcji i odsetki za okres finansowania. Jeśli pożyczka ma być spłacona jednorazowo na końcu, a odsetki płatne co miesiąc, firma musi mieć z czego je płacić – albo uwzględnić je w kwocie. Lepiej to policzyć przed rozmową niż odkryć po uruchomieniu środków.

Różnica między 800 000 zł a ok. 965 000 zł zmienia relację kwoty do wartości zabezpieczenia, więc trzeba ją znać przed sprawdzeniem LTV. Warto też ustalić minimalną kwotę, przy której projekt nadal ma sens – to ułatwia rozmowę, gdy finansujący zaproponuje mniej.