Finansowanie restrukturyzacyjne dla firm

Nowy dług ma sens tylko wtedy, gdy usuwa przyczynę kłopotów albo daje czas na jej usunięcie. Firma, która straciła płynność przez jednorazowe zdarzenie – upadłość dużego odbiorcy, nietrafioną inwestycję, nagły skok kosztów, przeciągnięty spór o zapłatę – zwykle ma zdrowy model biznesowy i potrzebuje jedynie pomostu, żeby wierzyciele nie zdążyli go zniszczyć. Inaczej wygląda firma, która od dłuższego czasu sprzedaje poniżej kosztów albo finansuje bieżące wydatki kolejnymi zaległościami. W takim przypadku spłata zaległości bez zmiany modelu działania przesuwa problem o kilka miesięcy i dokłada do niego koszt nowego finansowania.

Dlatego pierwsze pytanie w rozmowie nie dotyczy kwoty, tylko przyczyny: skąd wzięły się zaległości i co się zmieniło, że nie powstaną ponownie.

• Sytuacja zwykle finansowalna: jednorazowa strata, zamrożona należność, chwilowe spiętrzenie płatności przy rentownej działalności podstawowej.
• Sytuacja trudna: trwale ujemna marża, utrata głównego rynku, brak pomysłu na odbudowę przychodów.
• Sytuacja wymagająca najpierw innych kroków: firma bez majątku, który można obciążyć, albo z majątkiem w całości zajętym przez wcześniejszych wierzycieli.

Finansujący musi zobaczyć pełny obraz zobowiązań, a nie tylko ten fragment, który firma chce spłacić. Ukryta zaległość wychodzi na jaw najpóźniej przy badaniu stanu prawnego zabezpieczenia – i wtedy podważa wiarygodność całego wniosku.

Co warto przygotować przed pierwszą rozmową

• Zestawienie wszystkich zaległych zobowiązań: wierzyciel, kwota, termin wymagalności, etap (wezwanie, nakaz, egzekucja, ugoda).
• Informację o toczących się postępowaniach egzekucyjnych, zajęciach rachunków i wpisach w księgach wieczystych.
• Aktualne wyniki finansowe oraz krótki plan naprawczy: co firma zmienia w kosztach, sprzedaży lub finansowaniu.
• Dokumenty majątku proponowanego jako zabezpieczenie, w tym odpis księgi wieczystej nieruchomości.

Plan naprawczy nie musi być rozbudowanym opracowaniem. Musi natomiast odpowiadać wprost na pytanie, z czego zostanie spłacone nowe finansowanie: z przepływów po uporządkowaniu kosztów, ze sprzedaży zbędnego majątku, z refinansowania bankowego po oczyszczeniu historii płatniczej czy z innego, możliwego do sprawdzenia zdarzenia.

Rzadko zdarza się, że kapitał wystarcza na wszystko jednocześnie albo że wszystko trzeba spłacić od razu. Restrukturyzacja polega na ustaleniu kolejności, w której spłata daje największy efekt dla przetrwania firmy.

• Najpierw zobowiązania, których egzekucja może zatrzymać działalność – zajęcie rachunku, ruchomości niezbędnych do pracy, wierzytelności od kluczowych odbiorców.
• Następnie wierzyciele, od których zależy ciągłość operacyjna, np. dostawcy strategicznych surowców lub usług.
• Dalej zobowiązania, które można rozłożyć na raty lub objąć ugodą bez ryzyka eskalacji.

Dobrze ułożona kolejność często zmniejsza kwotę potrzebnego finansowania, bo część wierzycieli zgadza się na raty lub redukcję, gdy widzi, że firma odzyskała stabilność. W wielu przypadkach środki trafiają bezpośrednio do wierzycieli, co dodatkowo porządkuje rozliczenia.

Firma, która szuka finansowania, zanim wierzyciele rozpoczną egzekucję lub zanim konieczne stanie się formalne postępowanie restrukturyzacyjne, ma więcej swobody: może sama wybrać, które zobowiązania spłaca, negocjuje z pozycji płatnika, a nie dłużnika, i nie potrzebuje dodatkowych zgód organów postępowania. Im później zapada decyzja, tym mniej wariantów pozostaje na stole i tym więcej kosztuje każdy z nich. Więcej: finansowanie firmy w restrukturyzacji.