Najczęstsze błędy przedsiębiorców

Za późny start

Firma zaczyna szukać finansowania, gdy do terminu płatności zostało kilka dni. Wtedy nie ma czasu na porównanie ofert, wycenę nieruchomości ani rzetelną lekturę umowy, a każdy finansujący widzi, że negocjuje z kimś, kto nie ma wyboru. Najlepiej zaczynać w momencie, gdy potrzeba jest przewidywalna, a nie wtedy, gdy staje się pilna.

Cel opisany jednym zdaniem

„Na bieżącą działalność” nie mówi finansującemu nic o tym, jak dług zostanie spłacony. Konkretny cel – zakup gruntu, spłata zaległości z planem naprawczym, pomost do kredytu bankowego – pozwala dobrać kwotę, okres i strukturę.

Kwota „na wszelki wypadek” albo „na styk”

Oba błędy kosztują. Zbyt wysoka kwota oznacza odsetki od pieniędzy, które leżą na rachunku, i większe obciążenie zabezpieczenia. Zbyt niska – konieczność dobierania finansowania w trakcie projektu, zwykle na gorszych warunkach i pod presją. Kwotę warto wyliczyć z harmonogramu wydatków, z rozsądną rezerwą na koszty finansowania i opóźnienia.

Niekompletne lub nieaktualne dokumenty

Brak aktualnego odpisu z księgi wieczystej, sprawozdań czy zaświadczeń o niezaleganiu wydłuża analizę i budzi wątpliwości, nawet jeśli sytuacja firmy jest dobra. Rozbieżności między dokumentami a deklaracjami są dla finansującego sygnałem ostrzegawczym.

Źródło spłaty oparte na deklaracji

Decyzja finansującego zawsze opiera się jednocześnie na zabezpieczeniu i na realnym źródle spłaty. Przedsiębiorca, który przychodzi z samą nieruchomością, ale bez dokumentów potwierdzających, skąd odda pieniądze, dostaje gorsze warunki albo odmowę. Jak to opisać, wyjaśniamy w artykule o planie spłaty i strategii wyjścia.

Najbardziej kosztowny błąd tego etapu to porównywanie ofert wyłącznie po oprocentowaniu. Prowizja, opłaty za przedłużenie, koszt wcześniejszej spłaty i koszty zabezpieczeń potrafią odwrócić ranking.

Drugi błąd to brak sprawdzenia, z kim się rozmawia. Pośpiech sprzyja ofertom, które żądają opłat z góry albo przeniesienia własności nieruchomości – sygnały ostrzegawcze opisujemy w artykule jak rozpoznać nieuczciwą ofertę pożyczki.

Umowę finansowania czyta się najczęściej dopiero wtedy, gdy coś idzie źle. Tymczasem kilka postanowień warto zrozumieć przed podpisem:

• Zdarzenia naruszenia – nie tylko brak spłaty, ale też np. spóźnione sprawozdanie, zmiana wspólników czy obciążenie majątku mogą uprawniać do wypowiedzenia.
• Deklaracja wekslowa – określa, do jakiej kwoty i kiedy finansujący może wypełnić weksel in blanco.
• Oświadczenie o poddaniu się egzekucji – jego kwota i termin, do którego wierzyciel może wystąpić o klauzulę wykonalności.
• Kto i czym odpowiada – czy poręczają wspólnicy lub członkowie rodziny i czy zabezpieczenie obejmuje nieruchomość osoby trzeciej.

Częstym przeoczeniem jest też brak rozmowy z osobami, których majątek lub podpis wchodzi do transakcji. Małżonek, rodzic czy wspólnik, który ma poręczyć dług albo obciążyć swoją nieruchomość, powinien znać ryzyko przed wizytą u notariusza, a nie dowiadywać się o nim w dniu podpisu. Więcej: finansowanie z perspektywy właściciela firmy.

Przy większych kwotach i zabezpieczeniach na majątku prywatnym koszt konsultacji prawnej jest niewielki w porównaniu z ryzykiem źle zrozumianego zapisu.

• Wydatki niezgodne z celem – środki przeznaczone na konkretny projekt, wydane na bieżące potrzeby, odbierają firmie źródło spłaty i mogą naruszać umowę, jeśli ta określa przeznaczenie finansowania.
• Brak osobnego budżetu na obsługę długu – odsetki płatne co miesiąc trzeba zaplanować w przepływach od pierwszego dnia, a nie liczyć, że „jakoś się znajdą”.
• Brak kalendarza zobowiązań – terminy rat, sprawozdań, ubezpieczenia nieruchomości i wskaźników z umowy powinny być w jednym miejscu, z przypomnieniami.
• Milczenie przy problemach – finansujący, który dowiaduje się o kłopotach z zaległości, a nie od zarządu, traci zaufanie. Rozmowa przed terminem daje dużo więcej możliwości.
• Plan spłaty uruchamiany w ostatnim miesiącu – refinansowanie, sprzedaż nieruchomości czy kredyt bankowy wymagają przygotowań, które trzeba zacząć z dużym wyprzedzeniem.
• Kolejne zadłużenie bez analizy całości – każda następna pożyczka zmniejsza zapas wartości zabezpieczeń i zwiększa ryzyko efektu domina.
• Niewykreślona hipoteka po spłacie – wpis w księdze wieczystej pozostaje, dopóki ktoś nie złoży wniosku, i utrudnia kolejne finansowanie lub sprzedaż.