Finansowanie firmy w restrukturyzacji

Od etapu zależy, kto podejmuje decyzję i jakie dokumenty trzeba przedstawić:

• Przed otwarciem postępowania – zarząd działa swobodnie, ale finansujący oceni, czy firma nie jest już niewypłacalna i czy nowy dług nie odsuwa jedynie nieuniknionego. Czasem rozsądniej jest najpierw wybrać tryb restrukturyzacji, a finansowanie zaplanować jako jego element.
• W trakcie postępowania – zaciągnięcie pożyczki i ustanowienie zabezpieczenia to co do zasady czynności przekraczające zwykły zarząd, wymagające zgody nadzorcy, a w sanacji działań zarządcy i organów postępowania.
• Po zatwierdzeniu układu – firma spłaca raty układowe i zwykle potrzebuje kapitału obrotowego. Finansujący sprawdzi wykonalność układu i to, czy nowe raty zmieszczą się obok rat układowych.

Różnice między trybami omawia artykuł tryby postępowania restrukturyzacyjnego.

Układ co do zasady obejmuje wierzytelności powstałe przed dniem otwarcia postępowania (a w postępowaniu o zatwierdzenie układu – przed dniem układowym). Pożyczka udzielona później, za wymaganymi zgodami, nie podlega redukcji ani rozłożeniu na raty w układzie. To podstawowy argument, który pozwala finansującemu w ogóle rozważyć transakcję.

Podobnie wierzytelności zabezpieczone hipoteką lub zastawem rejestrowym obejmuje się układem co do zasady tylko za zgodą wierzyciela, z wyjątkiem części, która nie znajduje pokrycia w wartości zabezpieczenia. Dla nowego finansującego oznacza to, że jakość i wartość zabezpieczenia mają znaczenie kluczowe.

Analiza firmy w restrukturyzacji jest głębsza niż przy zwykłym wniosku. Przygotuj się na pytania o:

• plan restrukturyzacyjny i propozycje układowe – czy nowe środki są w nich przewidziane i na co,
• stanowisko nadzorcy i największych wierzycieli – czy poprą układ,
• stan prawny zabezpieczenia – obciążenia, zajęcia, hipoteki przymusowe, roszczenia osób trzecich,
• przepływy pieniężne po otwarciu postępowania – czy firma na bieżąco płaci nowe zobowiązania,
• scenariusz porażki – co się stanie, jeśli układ nie zostanie przyjęty lub zatwierdzony.

Finansowanie w restrukturyzacji ma sens, gdy wzmacnia plan naprawczy, a nie gdy pokrywa stratę z bieżącej działalności. Typowe cele to kapitał obrotowy pozwalający utrzymać produkcję i dostawy, spłata wierzytelności nieobjętych układem, które grożą egzekucją, albo pierwsza rata układowa, gdy wpływy z działań naprawczych pojawią się później.

Źródłem spłaty nowego finansowania rzadko są bieżące zyski, bo te obsługują raty układowe. Częściej jest nim konkretne zdarzenie: sprzedaż zbędnego majątku, wpływ dużej należności, refinansowanie po ustabilizowaniu wyników.

Nadzorca lub zarządca ocenia, czy nowy dług służy restrukturyzacji, a nie pogarsza sytuacji wierzycieli. Wniosek o zgodę będzie mocniejszy, jeśli zawiera:

• projekt umowy lub term sheet z kwotą, kosztem, okresem i zabezpieczeniem,
• opis celu i powiązanie go z planem restrukturyzacyjnym lub propozycjami układowymi,
• prognozę przepływów pokazującą obsługę nowego długu obok bieżących zobowiązań,
• wyjaśnienie, dlaczego tańsze źródła nie są dostępne i jaki wpływ na zaspokojenie wierzycieli ma ustanowienie zabezpieczenia.

Rozmowę z nadzorcą warto zacząć wcześnie, jeszcze przed negocjacją szczegółów z finansującym. Pozwala to uniknąć sytuacji, w której gotowa umowa nie uzyskuje zgody z powodu jednego postanowienia.

• Umowa zawarta bez wymaganej zgody może zostać zakwestionowana – zgodę warto uzyskać na piśmie przed podpisaniem umowy i ustanowieniem zabezpieczenia.
• Termin spłaty nowego długu nie powinien kolidować z harmonogramem rat układowych – inaczej firma sama stworzy ryzyko niewykonania układu.
• Niewykonanie układu może prowadzić do jego uchylenia, a wtedy wierzyciele układowi odzyskują pełne roszczenia. Plan finansowania powinien to uwzględniać.