Refinansowanie zobowiązań

• Zbliża się jednorazowa spłata – kredyt lub pożyczka z dużą ratą końcową, której firma nie zdąży zgromadzić z bieżących przepływów.
• Bank nie odnawia finansowania – kredyt obrotowy lub limit nie zostanie przedłużony, a firma potrzebuje czasu na znalezienie stałego rozwiązania.
• Kredyt został wypowiedziany – bieg okresu wypowiedzenia wymusza szybkie znalezienie środków na spłatę całej kwoty.
• Raty są zbyt wysokie w stosunku do przepływów – dług zaciągnięty przy innych założeniach przestał pasować do obecnej skali działalności.
• Planowana transakcja – sprzedaż firmy, wejście inwestora lub nowy kredyt wymagają uporządkowania dotychczasowych zobowiązań i zabezpieczeń.

Refinansowanie różni się od konsolidacji celem: nie chodzi o połączenie wielu umów, ale o zastąpienie konkretnego zobowiązania takim, które firma jest w stanie obsłużyć lub które nie blokuje jej dalszych planów.

Wypowiedzenie kredytu przez bank to najtrudniejszy wariant refinansowania. Okres wypowiedzenia biegnie niezależnie od tego, jak szybko firma znajdzie nowego finansującego, a po jego upływie bank może rozpocząć dochodzenie należności. Kluczowe jest szybkie przygotowanie dokumentów: aktualnego salda zadłużenia, pisma z wypowiedzeniem, dokumentów zabezpieczenia i wyjaśnienia, co doprowadziło do wypowiedzenia.

Dobrze, aby firma równolegle rozmawiała z bankiem. Informacja, że trwa proces refinansowania i jest realna perspektywa spłaty, bywa podstawą do uzgodnienia z bankiem dodatkowego czasu. Nowy finansujący będzie natomiast potrzebował od banku informacji o kwocie do spłaty i zgody na wykreślenie hipoteki po otrzymaniu środków. Im wcześniej firma zacznie szukać refinansowania – najlepiej już wtedy, gdy pojawiają się pierwsze sygnały, że bank nie odnowi finansowania – tym więcej ma możliwości i tym mniejsza presja na warunki.

Refinansowanie przebiega sprawniej, gdy nowy finansujący od razu widzi pełny obraz spłacanego długu. Warto zebrać:

• umowę refinansowanego zobowiązania wraz z aneksami i aktualnym harmonogramem spłat,
• zaświadczenie lub zestawienie salda na planowany dzień spłaty, z rozbiciem na kapitał, odsetki i opłaty,
• informację o zabezpieczeniach ustanowionych na rzecz obecnego wierzyciela i warunkach ich zwolnienia,
• korespondencję z wierzycielem dotyczącą odnowienia, wypowiedzenia lub zmiany warunków.

Do tego dochodzi krótkie wyjaśnienie, dlaczego dotychczasowe finansowanie przestało pasować do firmy i jak nowa struktura rozwiązuje ten problem. Bez tego refinansowanie wygląda jak przesunięcie kłopotu, a nie jego rozwiązanie (o tym, kiedy wymiana długu faktycznie się opłaca: refinansowanie zobowiązań firmy). Dobrze przygotowane wyjaśnienie pokazuje też, co zmieniło się w firmie od czasu zaciągnięcia pierwotnego długu – nowy kontrakt, inna skala działalności, zakończona inwestycja.

Ocena opłacalności wymaga zestawienia wszystkich kosztów, a nie tylko porównania oprocentowania. Po stronie kosztów są:

• prowizje i opłaty za wcześniejszą spłatę dotychczasowej umowy,
• koszt ustanowienia nowego zabezpieczenia – wycena, notariusz, wpisy,
• prowizja za udzielenie nowego finansowania i jego oprocentowanie przez cały okres.

Po stronie korzyści – niższa rata, dłuższy okres, uniknięcie egzekucji, możliwość przeprowadzenia transakcji. Gdy refinansowanie jest wymuszone wypowiedzeniem lub brakiem odnowienia, porównanie dotyczy w praktyce kosztu nowego finansowania z konsekwencjami braku spłaty. Gdy jest dobrowolne, warto policzyć, po jakim czasie oszczędności zrównoważą jednorazowe koszty zmiany. Gdy dług zabezpieczony jest już hipoteką, przydatne może być rozwiązanie opisane przy refinansowaniu przy istniejącej hipotece.

Tę kwotę zestawia się z alternatywą: gdyby bank przeszedł do egzekucji, a nieruchomość sprzedano by w sprzedaży wymuszonej za 75% wartości, czyli za 1 875 000 zł, firma straciłaby 625 000 zł względem wartości rynkowej – nie licząc kosztów postępowania. Kluczowe pozostaje jednak źródło spłaty nowego finansowania po 12 miesiącach. Jak zestawić wszystkie składniki kosztu: jak policzyć całkowity koszt finansowania.