Wpisy w BIK i KRD – jak je sprawdzić i wyjaśnić finansującemu
Poradnik dla przedsiębiorców z negatywną historią w rejestrach: czym różni się BIK od KRD i innych biur informacji gospodarczej, jak sprawdzić i uporządkować swoje wpisy oraz jak rozmawiać o nich z finansującym.
Krótka odpowiedź
Wpis w BIK lub KRD zwykle zamyka drogę do kredytu w banku, ale nie przekreśla finansowania zabezpieczonego majątkiem, w którym liczą się wartość zabezpieczenia i realne źródło spłaty. Zanim złożysz wniosek, pobierz raporty, popraw błędne wpisy, zamknij te, które da się zamknąć, i przygotuj krótkie wyjaśnienie pozostałych.
BIK, KRD, BIG – co to jest i kto tam wpisuje
Te rejestry często wrzuca się do jednego worka, a działają na innych zasadach:
- BIK (Biuro Informacji Kredytowej) – gromadzi dane od banków i części instytucji pożyczkowych o kredytach i pożyczkach: zarówno terminowej spłacie, jak i opóźnieniach. Pokazuje też zapytania kredytowe. Osobny raport dotyczy firm.
- Biura informacji gospodarczej (BIG) – np. KRD, BIG InfoMonitor, ERIF. Trafiają tam niezapłacone faktury, rachunki i inne zaległości zgłoszone przez wierzycieli, także przez kontrahentów handlowych, gdy spełnione są warunki ustawowe, m.in. wcześniejsze wezwanie dłużnika do zapłaty z ostrzeżeniem o wpisie.
Z tej różnicy wynika praktyczny wniosek: wpis w BIK mówi o historii spłaty długu finansowego, wpis w BIG najczęściej o sporze lub zaległości wobec kontrahenta. Finansujący ocenia je inaczej.
Podstawa prawna
- art. 105 ust. 4 i art. 105a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (przekazywanie informacji do instytucji, w tym BIK, oraz zasady przetwarzania danych o zobowiązaniach, także po ich wygaśnięciu),
- ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych (warunki wpisu do biur informacji gospodarczej, obowiązek aktualizacji i usunięcia informacji po spłacie).
Krok 1: pobierz raporty i sprawdź każdy wpis
Raporty o sobie można pobrać bezpośrednio w biurach, także online. Pobierz raport z BIK (dla firmy i, przy jednoosobowej działalności lub spółce osobowej, także dla właściciela lub wspólników) oraz raporty z głównych biur informacji gospodarczej. Przy każdym wpisie sprawdź:
- czy dług jest prawdziwy i w podanej kwocie,
- czy jest aktualny – czy nie został już spłacony, umorzony lub rozliczony ugodą,
- czy przed wpisem do BIG otrzymałeś wezwanie z ostrzeżeniem,
- czy dane identyfikacyjne dotyczą właściwego podmiotu.
Zwróć też uwagę na zapytania kredytowe. Kilka zapytań z różnych instytucji w krótkim czasie bywa odczytywane jako sygnał gorączkowego szukania pieniędzy. To kolejny powód, żeby przed złożeniem wniosków uporządkować dane, zamiast rozsyłać je szeroko i liczyć, że któraś instytucja nie zauważy problemu.
Krok 2: popraw błędy, zamknij to, co da się zamknąć
Błędny lub nieaktualny wpis reklamuj u wierzyciela, który go przekazał, i równolegle w biurze. Spłacony dług powinien zostać zaktualizowany lub usunięty przez wierzyciela – ustawa o informacjach gospodarczych nakłada na niego taki obowiązek, a biuro pozwala złożyć sprzeciw lub reklamację, gdy wierzyciel tego nie zrobi. Gdy wpis dotyczy kwoty spornej, warto mieć dokumenty sporu: reklamację, korespondencję, pozew.
Małe, bezsporne zaległości często opłaca się spłacić przed złożeniem wniosku. Usuwają one pytania, które i tak padną, i pokazują, że firma porządkuje swoje sprawy.
Uwaga
Firmy oferujące „czyszczenie BIK” za opłatą nie mogą usunąć prawdziwego wpisu. Prawidłowo przekazana informacja o zobowiązaniu znika według zasad z przepisów, a nie na żądanie pośrednika. Zgodnie z prawem zmienić można tylko dane błędne lub przetwarzane bez podstawy – a to możesz zgłosić samodzielnie i bez kosztów.
Krok 3: przygotuj wyjaśnienie dla finansującego
Finansujący i tak zobaczy rejestry. Lepiej, żeby pierwszy raz usłyszał o wpisach od ciebie. Dobre wyjaśnienie mieści się na jednej stronie i odpowiada na cztery pytania:
- skąd wziął się dług – jednorazowe zdarzenie, spór czy przejściowy brak płynności,
- jaki jest jego obecny status – spłacony, w ugodzie, sporny, w trakcie egzekucji,
- co zmieniło się w firmie od tamtej pory,
- czy część nowego finansowania ma zamknąć zaległe sprawy.
Kilka opóźnień sprzed lat przy bieżącej terminowej spłacie wygląda zupełnie inaczej niż świeże zaległości u wielu wierzycieli. Wzorzec mówi więcej niż pojedynczy wpis.
Jeśli wpisy dotyczą właściciela lub wspólnika, a nie samej spółki, wyjaśnienie powinno obejmować także jego sytuację. Finansujący często oczekuje poręczenia osób, które kontrolują firmę, więc ich historia w rejestrach ma znaczenie, nawet gdy spółka płaci wszystko na czas.
Jak wpisy wpływają na strukturę finansowania
W finansowaniu zabezpieczonym majątkiem wpisy rzadko są jedynym kryterium, ale wpływają na kwotę, warunki i sposób wypłaty. Częstym rozwiązaniem jest skierowanie części środków na zamknięcie aktywnych zaległości, tak żeby po transakcji w rejestrach nie wisiały otwarte sprawy.
Przykład ilustracyjny
Spółka ma dwa aktywne wpisy w biurach informacji gospodarczej (niezapłacone faktury dostawców) oraz zaległość wobec leasingodawcy widoczną w BIK. Potrzebuje 400 000 zł na sfinansowanie zapasów na sezon i chce przy okazji uregulować zaległości.
| Pozycja | Kwota |
|---|---|
| Spłata wpisów u dostawców | 38 000 zł |
| Spłata zaległości leasingowej | 22 000 zł |
| Finansowanie zapasów | 340 000 zł |
| Kwota finansowania razem | 400 000 zł |
Kwoty na spłatę wpisów mogą zostać przekazane bezpośrednio wierzycielom, a spółka uzyskuje potwierdzenia spłaty potrzebne do aktualizacji rejestrów.
Liczby przyjęte wyłącznie do obliczeń – to nie jest oferta ani typowe warunki.
Pytania i odpowiedzi
-
Jak długo wpis widnieje w BIK po spłacie?
To zależy od rodzaju dłużnika, długości opóźnienia i podstawy przetwarzania danych – zasady określa Prawo bankowe. Swój raport z informacją o przetwarzanych danych możesz pobrać w BIK.
-
Czy wpis w KRD znika automatycznie po spłacie długu?
Wierzyciel ma obowiązek zaktualizować lub usunąć informację po spłacie. Jeśli tego nie zrobi, można złożyć reklamację w biurze, przedstawiając potwierdzenie zapłaty.
-
Czy wpis właściciela w BIK wpływa na finansowanie spółki?
Może, zwłaszcza gdy właściciel ma udzielić poręczenia osobistego albo gdy zabezpieczeniem jest jego majątek. Finansujący ocenia wtedy także sytuację poręczyciela.
-
Czy da się legalnie usunąć prawdziwy wpis z BIK lub KRD?
Prawdziwy i prawidłowo przekazany wpis usuwa się po spłacie i w terminach wynikających z przepisów. Odpłatne „czyszczenie” rejestrów z prawdziwych danych nie jest możliwe.
Sprawdź, czy private debt pasuje do Twojej firmy
Wstępna kwalifikacja jest bezpłatna i niezobowiązująca. Odpowiadamy następnego dnia roboczego.