Finansowanie sezonowe

Firma sezonowa zwykle potrzebuje kapitału w dwóch momentach. Pierwszy to przygotowanie do sezonu: zatowarowanie, zatrudnienie pracowników sezonowych, przygotowanie obiektu, zaliczki dla dostawców. Drugi to okres po sezonie, gdy przychody spadają, a koszty stałe – wynajem, raty, wynagrodzenia stałej załogi, media, podatki – biegną dalej.

• Sklep z artykułami ogrodowymi kupuje towar zimą, a sprzedaje go wiosną i latem.
• Pensjonat nad morzem utrzymuje obiekt przez cały rok, a większość przychodów osiąga w kilku letnich miesiącach.
• Hurtownia artykułów świątecznych zamawia towar wiele miesięcy przed szczytem sprzedaży.
• Firma przetwórcza skupuje surowiec w krótkim okresie zbiorów, a sprzedaje produkty przez cały rok.

W każdym z tych przypadków wydatki wyprzedzają przychody o kilka miesięcy, a skala luki jest powtarzalna i możliwa do oszacowania na podstawie poprzednich lat.

W miesiącach poza sezonem sprawozdania firmy sezonowej wyglądają słabo: spadek przychodów, strata, rosnące zobowiązania. Finansujący, który patrzy wyłącznie na ostatnie miesiące, może uznać to za kryzys. Dlatego ocena porównuje te same okresy w kolejnych latach – jeśli spadek jest głęboki, ale powtarza się regularnie i kończy w przewidywalnym momencie, mamy do czynienia z rytmem branży, a nie z problemem.

Co pomaga w ocenie

• Przychody i koszty w rozbiciu na miesiące z kilku ostatnich lat.
• Dane o obłożeniu, liczbie zamówień lub wolumenie sprzedaży w szczycie sezonu.
• Rezerwacje, zamówienia przedsezonowe lub umowy z odbiorcami na nadchodzący sezon.
• Wyjaśnienie odchyleń, np. słabszego roku spowodowanego pogodą lub remontem obiektu.

Równa rata miesięczna jest dla firmy sezonowej najgorszym możliwym rozwiązaniem, bo najbardziej obciąża ją w miesiącach bez przychodów. Finansowanie sezonowe układa spłatę inaczej:

• spłata jednorazowa na koniec sezonu, gdy firma ma największą gotówkę;
• raty płatne tylko w miesiącach sezonu, z przerwą w okresie martwym;
• raty rosnące wraz z rozkręcaniem się sezonu.

Wybór zależy od tego, czy przychody wpływają jedną falą, czy narastają stopniowo. W firmach, które co roku przechodzą przez ten sam cykl, finansowanie może być powtarzane w kolejnych sezonach, a historia terminowej spłaty ułatwia kolejne decyzje.

Najlepszy moment to okres przed rozpoczęciem przygotowań, gdy firma zna już plan na nadchodzący sezon, a nie ma jeszcze presji terminów. Wtedy jest czas na wycenę zabezpieczenia i ułożenie harmonogramu spłaty, a środki są dostępne, zanim trzeba złożyć zamówienia u dostawców czy zatrudnić pracowników sezonowych.

Kwotę zwykle szacuje się na podstawie najgłębszego spadku gotówki z poprzednich lat, skorygowanego o plany na bieżący rok – np. większe zatowarowanie, dodatkowy punkt sprzedaży czy wyższe koszty pracy. Firma, która co roku przechodzi przez podobny cykl, może taką kalkulację przygotować samodzielnie z własnych wyciągów i zestawień.

Przy pierwszym finansowaniu sezonowym przydatne jest proste zestawienie salda rachunku firmy na koniec każdego miesiąca w ostatnich latach. Pokazuje ono najlepiej, jak głęboka i jak długa jest luka – i pozwala uniknąć zarówno niedoszacowania, jak i pożyczania więcej, niż firma potrzebuje.