Układ ratalny w ZUS i US czy pożyczka – co wybrać?
Uczciwe porównanie dwóch dróg wyjścia z zaległości publicznoprawnych: ulgi w spłacie udzielanej przez ZUS lub urząd skarbowy oraz pożyczki, z której zaległość spłaca się jednorazowo. Dla właścicieli firm i księgowych, którzy muszą zdecydować szybko.
Krótka odpowiedź
Rozłożenie zaległości na raty lub odroczenie terminu w ZUS albo urzędzie skarbowym jest zwykle tańsze od pożyczki i co do zasady pozwala uzyskać zaświadczenie o niezaleganiu, o ile raty są płacone terminowo. Pożyczka ma przewagę, gdy liczy się czas, gdy wniosek o ulgę ma małe szanse albo gdy trzeba jednocześnie zamknąć egzekucję, hipotekę przymusową i inne długi.
Jakie ulgi oferują ZUS i urząd skarbowy
Oba organy mogą na wniosek dłużnika rozłożyć zaległość na raty albo odroczyć termin płatności. W urzędzie skarbowym ulgę przyznaje się decyzją, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. W ZUS zawiera się umowę o rozłożenie należności na raty albo uzyskuje odroczenie terminu płatności. W obu przypadkach trzeba wykazać, że firma przejściowo nie może zapłacić całości, ale jest w stanie spłacać raty i bieżące należności.
Ulga nie jest darmowa. Przepisy przewidują opłatę prolongacyjną, której zasady i wysokość warto sprawdzić w urzędzie lub ZUS przed złożeniem wniosku. Dla przedsiębiorcy ulga może też stanowić pomoc publiczną, co wymaga dodatkowych dokumentów i zmniejsza dostępny limit takiej pomocy.
Dobry wniosek o ulgę opisuje przyczynę zaległości, aktualną sytuację finansową, proponowany harmonogram i źródło, z którego raty będą płacone. Do wniosku zwykle dołącza się dokumenty finansowe i informacje o innych zobowiązaniach. Im bardziej realny harmonogram, tym większa szansa, że organ go zaakceptuje.
Podstawa prawna
- art. 67a, art. 67b i art. 57 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, ulgi jako pomoc publiczna, opłata prolongacyjna),
- art. 29 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (odroczenie terminu płatności i rozłożenie należności z tytułu składek na raty),
- art. 306e Ordynacji podatkowej (zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach).
Ulga a zaświadczenie o niezaleganiu
To kluczowe pytanie dla firm startujących w przetargach albo ubiegających się o leasing. Co do zasady kwota objęta odroczeniem lub rozłożona na raty nie jest traktowana jako zaległość przy wydawaniu zaświadczenia, dopóki dłużnik terminowo płaci raty i bieżące zobowiązania. Mechanizm ten dotyczy zarówno podatków, jak i składek.
Diabeł tkwi w szczegółach: termin wydania decyzji lub zawarcia umowy, treść zaświadczenia (może zawierać informację o udzielonej uldze) i wymagania konkretnego zamawiającego czy leasingodawcy. Przed złożeniem oferty potwierdź w ZUS i urzędzie, jakie zaświadczenie otrzymasz i kiedy.
Uwaga
Złożenie wniosku o ulgę nie oznacza, że zaległość przestaje być zaległością. Do czasu decyzji lub zawarcia umowy organ może prowadzić egzekucję, a zaświadczenie o niezaleganiu nie zostanie wydane. Nie zakładaj, że sam wniosek wstrzymuje zajęcia – zapytaj o to w urzędzie.
Ulga czy pożyczka – porównanie
Kiedy lepsza jest ulga
- masz czas na złożenie wniosku i oczekiwanie na decyzję lub umowę,
- zaległość dotyczy jednego organu i nie ma zajęć ani hipoteki przymusowej, które blokują działalność,
- przepływy pozwolą płacić raty i bieżące należności bez opóźnień,
- nie masz majątku, który chciałbyś obciążać.
Kiedy lepsza jest pożyczka
- zaświadczenie jest potrzebne w terminie krótszym niż realny czas uzyskania ulgi,
- wcześniejsza ulga została już utracona albo wniosek ma małe szanse,
- oprócz zaległości publicznoprawnych trzeba spłacić innych wierzycieli i zamknąć egzekucję w jednym ruchu,
- firma ma zabezpieczenie i wiarygodne źródło spłaty nowego długu.
Często najlepsze jest połączenie: ulga w jednym organie i spłata z pożyczki w drugim, albo krótka pożyczka pomostowa do czasu decyzji o uldze. O szczegółach spłaty z finansowania przeczytasz w artykule finansowanie firmy z zaległościami ZUS / US.
Porównanie obciążenia na liczbach
Pożyczka niemal zawsze kosztuje więcej niż ulga. Jej przewagą jest czas i możliwość zamknięcia wielu spraw naraz – trzeba więc wiedzieć, ile za tę przewagę się płaci. Więcej: przykładowy scenariusz firmy z zaległościami w ZUS i US.
Przykład ilustracyjny
Zaległość wynosi 200 000 zł. Wariant A: ulga w spłacie na 24 miesiące. Wariant B: pożyczka na 12 miesięcy spłacana równymi ratami kapitałowymi, z odsetkami od malejącego salda.
| Pozycja | Kwota |
|---|---|
| Wariant A – miesięczna rata ulgi (200 000 zł / 24) | 8 333 zł |
| Wariant B – miesięczna rata kapitałowa (200 000 zł / 12) | 16 667 zł |
| Wariant B – odsetki łącznie (1% miesięcznie od salda) | 13 000 zł |
| Wariant B – prowizja przygotowawcza: 2% | 4 000 zł |
| Wariant B – koszt pożyczki razem | 17 000 zł |
W wariancie A dochodzi opłata prolongacyjna według aktualnych zasad. Wariant B jest droższy i dwa razy mocniej obciąża miesięczną płynność – opłaca się, jeśli szybkie zaświadczenie lub zamknięcie egzekucji przyniesie firmie więcej niż te koszty.
Liczby przyjęte wyłącznie do obliczeń – to nie jest oferta ani typowe warunki.
Na co uważać w obu wariantach
- Ulga wymaga dyscypliny – niezapłacenie raty w terminie co do zasady oznacza utratę ulgi dla pozostałej kwoty i powrót do egzekucji z odsetkami.
- Bieżące składki i podatki – muszą być płacone obok rat; nowa zaległość podważa ulgę i ocenę firmy przez finansującego.
- Pożyczka zabezpieczona majątkiem – zamienia dług publicznoprawny na dług wobec prywatnego wierzyciela z hipoteką; plan spłaty musi być realny.
- Odpowiedzialność zarządu – w spółkach kapitałowych zaległości mogą obciążyć członków zarządu, opisuje to artykuł o odpowiedzialności zarządu.
Pytania i odpowiedzi
-
Czy z układem ratalnym w ZUS dostanę zaświadczenie o niezaleganiu?
Co do zasady tak, jeśli zawarłeś umowę o rozłożenie należności na raty lub uzyskałeś odroczenie i terminowo płacisz raty oraz bieżące składki. Przed przetargiem potwierdź w ZUS treść i termin wydania zaświadczenia.
-
Ile trwa uzyskanie ulgi w urzędzie skarbowym lub ZUS?
To zależy od organu, kompletności wniosku i sprawy. Przepisy nie dają gwarancji szybkiej decyzji, dlatego przy krótkim terminie przetargu warto mieć plan awaryjny.
-
Czy mogę mieć ulgę w ZUS i jednocześnie pożyczkę na spłatę urzędu skarbowego?
Tak, to częste rozwiązanie. Finansujący uwzględni wtedy raty ulgi w ocenie zdolności do obsługi nowego długu.
-
Co się stanie, jeśli przestanę płacić raty ulgi?
Co do zasady ulga przestaje chronić pozostałą kwotę, a organ może wznowić egzekucję wraz z odsetkami. Przy problemach z ratą lepiej wcześniej wystąpić o zmianę warunków.
Sprawdź, czy private debt pasuje do Twojej firmy
Wstępna kwalifikacja jest bezpłatna i niezobowiązująca. Odpowiadamy następnego dnia roboczego.