Private debt a faktoring
Hurtownia potrzebuje dodatkowego miliona złotych na sezon, a jej pieniądze leżą w fakturach z 60-dniowym terminem. Porównanie faktoringu i private debt na tym jednym przypadku pokazuje, że o wyborze częściej decyduje kształt potrzeby niż sama cena.
Krótka odpowiedź
Faktoring zamienia na gotówkę faktury, które firma już wystawiła, więc najlepiej finansuje lukę rosnącą razem ze sprzedażą do wiarygodnych odbiorców. Private debt daje jednorazową kwotę pod zabezpieczenie na majątku i wygrywa, gdy potrzeba jest większa niż limit faktoringowy albo nie wynika z faktur – a przy zbliżonym koszcie obie formy często najlepiej działają razem.
Przypadek: sezon w hurtowni materiałów budowlanych
Hurtownia sprzedaje firmom wykonawczym z terminem płatności 60 dni. Od marca do sierpnia sprzedaż rośnie, a razem z nią należności: towar trzeba zapłacić dostawcom wcześniej, niż odbiorcy zapłacą hurtowni. Właściciel szacuje, że przez te sześć miesięcy brakuje mu średnio 1 000 000 zł kapitału obrotowego. Ma do wyboru:
- Faktoring – przekazywanie faktur faktorowi, który wypłaca zaliczkę od razu i czeka na zapłatę od odbiorców.
- Private debt – pożyczka na sześć miesięcy zabezpieczona hipoteką na budynku magazynowym, którego hurtownia jest właścicielem.
Faktoring opiera się na przelewie wierzytelności: faktor nabywa prawo do zapłaty od odbiorcy. Taki przelew co do zasady nie wymaga zgody dłużnika, chyba że umowa z odbiorcą zastrzega zakaz przelewu – dlatego przed rozmową z faktorem warto przejrzeć umowy z największymi klientami.
Obie strony badają co innego. Faktor sprawdza przede wszystkim odbiorców hurtowni: ich wiarygodność, historię płatności i to, czy faktury nie są sporne. Pożyczkodawca patrzy na samą hurtownię – wartość i stan prawny magazynu, wyniki z poprzednich sezonów i to, z jakich wpływów pożyczka zostanie spłacona po zakończeniu sezonu. Inne są więc też dokumenty, które trzeba przygotować.
Podstawa prawna
- Art. 509 Kodeksu cywilnego (przelew wierzytelności bez zgody dłużnika, z wyjątkami).
- Art. 514 Kodeksu cywilnego (umowne zastrzeżenie zakazu przelewu wierzytelności stwierdzonej pismem).
Ile kosztuje milion złotych na sześć miesięcy
Koszt faktoringu nalicza się od każdej faktury, a private debt – od jednej kwoty. Aby porównać je uczciwie, trzeba sprowadzić oba do tego samego okresu i tej samej średniej kwoty finansowania.
Przykład ilustracyjny
Założenia: faktor wypłaca zaliczkę 80% wartości faktur; aby utrzymać średnio 1 000 000 zł finansowania przez 6 miesięcy przy 60-dniowych terminach, hurtownia przekazuje faktury o łącznej wartości 3 750 000 zł (trzy obroty); prowizja faktoringowa 0,6% wartości faktury, odsetki 10% rocznie od wypłaconych zaliczek. Private debt: 1 000 000 zł na 6 miesięcy, 13% rocznie, prowizja 2%, bez kosztów ustanowienia hipoteki.
| Pozycja | Faktoring | Private debt |
|---|---|---|
| Prowizja od faktur / prowizja od kwoty | 22 500 zł | 20 000 zł |
| Odsetki za 6 miesięcy | 50 000 zł | 65 000 zł |
| Koszt razem | 72 500 zł | 85 000 zł |
Na papierze faktoring jest tańszy o 12 500 zł. Ale rachunek zakłada, że faktor zaakceptuje wszystkich odbiorców. Jeżeli największy klient, odpowiadający za 40% sprzedaży, nie dostanie limitu, faktoring sfinansuje średnio tylko około 600 000 zł – i 400 000 zł luki trzeba pokryć inaczej.
Liczby przyjęte wyłącznie do obliczeń – to nie jest oferta ani typowe warunki.
Koszt to nie wszystko: zabezpieczenie, czas i elastyczność
Obie formy różnią się tym, co firma oddaje w zamian za pieniądze i jak łatwo dopasować je do zmian w sezonie.
| Kryterium | Co oznacza w tym przypadku | Przewaga |
|---|---|---|
| Koszt przy pełnym limicie | Różnica 12 500 zł w sześć miesięcy | faktoring |
| Zabezpieczenie | Faktury zamiast hipoteki na magazynie | faktoring |
| Dopasowanie do sprzedaży | Finansowanie rośnie i maleje z obrotem | faktoring |
| Niezależność od odbiorców | Kwota nie zależy od limitów na klientów | private debt |
| Relacje z klientami | Odbiorcy nie płacą na rachunek faktora | private debt |
| Pewność kwoty | Pełny milion dostępny od pierwszego dnia | private debt |
Faktoring ma jeszcze jedną cechę, którą łatwo przeoczyć: zaliczkę dostaje się dopiero od wystawionej faktury. Na samym początku sezonu, gdy hurtownia musi kupić towar, zanim go sprzeda, faktur jest mało, a potrzeba gotówki – największa. Private debt finansuje ten pierwszy zakup, bo nie czeka na sprzedaż. Finansowanie zakupu towaru przed jego sprzedażą pokazuje scenariusz zakupu partii towaru z przedpłatą u dostawcy.
Uwaga
W faktoringu z regresem niezapłacona faktura wraca do firmy – zaliczkę trzeba oddać. W sezonie budowlanym, gdy kłopoty jednego wykonawcy potrafią przenieść się na kolejnych, warto sprawdzić, w jakim zakresie ryzyko niewypłacalności odbiorców faktycznie przechodzi na faktora.
Ogólne różnice między tymi formami, niezwiązane z tym przypadkiem, opisuje porównanie private debt vs faktoring.
Kiedy łączyć faktoring z private debt
W opisanej hurtowni najrozsądniejszy może być wariant mieszany: faktoring dla odbiorców, których faktor akceptuje, i mniejsza pożyczka private debt na pozostałą lukę oraz pierwszy zakup towaru przed sezonem. Firma płaci wtedy wyższą cenę tylko za tę część finansowania, której faktoring nie obejmie. Takie połączenie ma sens, gdy:
- limit faktoringowy nie pokrywa całej potrzeby, bo część odbiorców nie przechodzi oceny faktora,
- obok bieżącej sprzedaży pojawia się jednorazowy wydatek – zakup zapasu, sprzętu lub spłata zaległości,
- firma ma wolne zabezpieczenie na nieruchomości i jasny moment spłaty pożyczki, np. koniec sezonu.
Przy łączeniu trzeba uzgodnić, że te same należności nie służą dwóm finansującym naraz. Jeżeli pożyczkodawca chciałby dodatkowo przelewu wierzytelności na zabezpieczenie, musi on obejmować faktury spoza umowy faktoringowej – zagadnienie opisuje artykuł o cesji wierzytelności jako zabezpieczeniu. Gdy luka wynika z jednego dużego, opóźnionego wpływu, warto też poznać finansowanie do czasu wpływu należności.
Pytania i odpowiedzi
-
Jak porównać koszt faktoringu z kosztem pożyczki?
Przeliczyć oba na ten sam okres i tę samą średnią kwotę finansowania, doliczając wszystkie opłaty. Prowizja faktoringowa liczona od wartości faktur przy wielu obrotach w roku może znacząco podnieść koszt w ujęciu rocznym.
-
Co zrobić, gdy faktor nie akceptuje największego odbiorcy?
Sprawdzić, czy inny faktor oceni go inaczej, albo sfinansować brakującą część w inny sposób – kredytem obrotowym lub pożyczką pod zabezpieczenie na majątku, z terminem spłaty dopasowanym do wpływów od tego klienta.
-
Czy umowa z odbiorcą może zablokować faktoring?
Może, jeśli zawiera zakaz przelewu wierzytelności. Wtedy potrzebna jest zgoda odbiorcy albo inne źródło finansowania tej części sprzedaży. Przy wątpliwościach co do skutków takiej klauzuli warto zapytać prawnika.
-
Czy firma bez nieruchomości ma wybór między tymi formami?
Ograniczony. Private debt opiera się najczęściej na zabezpieczeniu rzeczowym, więc bez majątku firmy lub właściciela łatwiej uzyskać faktoring, o ile sprzedaje innym firmom z odroczonym terminem płatności.
Sprawdź, czy private debt pasuje do Twojej firmy
Wstępna kwalifikacja jest bezpłatna i niezobowiązująca. Odpowiadamy następnego dnia roboczego.