Private debt a leasing
Zakład kupuje maszynę za milion złotych i może sfinansować ją leasingiem albo pożyczką pod hipotekę hali. Przeliczenie obu wariantów pokazuje, że leasing zwykle wygrywa na koszcie całkowitym, a private debt – na gotówce dostępnej w pierwszym roku.
Krótka odpowiedź
Leasing finansuje konkretny przedmiot, który przez czas umowy pozostaje własnością leasingodawcy i stanowi jego zabezpieczenie, a koszt rozkłada się na regularne raty. Private debt finansuje cel szerzej, pod zabezpieczenie na innym majątku, z harmonogramem dopasowanym do przepływów – opłaca się, gdy firma nie ma wkładu własnego, potrzebuje oszczędzać gotówkę w okresie rozruchu albo finansuje coś, czego leasingodawca nie przyjmie.
Przypadek: nowa maszyna i trudny pierwszy rok
Firma obróbki metali dostała kontrakt, który wymaga nowego centrum obróbczego za 1 000 000 zł. Kontrakt rusza za kwartał, a pełne przychody pojawią się dopiero po kilku miesiącach rozruchu – szkolenia operatorów, próbnych serii, odbiorów jakościowych. Firma jest właścicielem hali, na której nie ma żadnej hipoteki. Rozważa dwie drogi:
- Leasing – leasingodawca kupuje maszynę i oddaje ją do używania w zamian za raty; firma wpłaca na start część ceny.
- Private debt – pożyczka na zakup maszyny zabezpieczona hipoteką na hali, z odsetkami płaconymi co miesiąc i kapitałem spłacanym jednorazowo po dwóch latach z przepływów kontraktu lub z refinansowania.
Podstawa prawna
- Art. 7091 i nast. Kodeksu cywilnego (umowa leasingu).
Wybór wariantu leasingu (operacyjny czy finansowy) zmienia ujęcie księgowe i podatkowe – te różnice warto omówić z księgową lub doradcą podatkowym, bo mogą przesunąć wynik porównania.
Różni się też to, co ocenia każdy z finansujących. Leasingodawca patrzy przede wszystkim na maszynę: czy ma rynek wtórny i jak szybko traci wartość. Pożyczkodawca ocenia halę jako zabezpieczenie oraz kontrakt jako źródło spłaty. Dla firmy oznacza to inny zestaw dokumentów – specyfikację i fakturę pro forma w pierwszym przypadku, a operat szacunkowy, odpis z księgi wieczystej i umowę z klientem w drugim.
Gotówka w pierwszym roku a koszt w całym okresie
Przy maszynie, która zarabia dopiero po rozruchu, liczą się dwie liczby: ile gotówki wypłynie z firmy w pierwszym roku i ile kosztuje finansowanie łącznie.
Przykład ilustracyjny
Założenia (kwoty netto, bez VAT i skutków podatkowych): leasing z wpłatą własną 20%, pozostałe 800 000 zł spłacane w 36 równych ratach przy oprocentowaniu 9% rocznie, symboliczny wykup pominięty. Private debt: 1 000 000 zł na 24 miesiące, 13% rocznie płacone co miesiąc, prowizja 2%, kapitał spłacany na koniec; bez kosztów ustanowienia hipoteki.
| Pozycja (pierwszy rok) | Leasing | Private debt |
|---|---|---|
| Wpłata własna | 200 000 zł | 0 zł |
| Raty leasingowe (12 x ok. 25 440 zł) | 305 280 zł | 0 zł |
| Odsetki | w ratach | 130 000 zł |
| Prowizja | 0 zł | 20 000 zł |
| Wypływ gotówki w 1. roku | 505 280 zł | 150 000 zł |
W całym okresie odsetki zawarte w ratach leasingu wyniosą około 115 800 zł, a koszt private debt – 280 000 zł (odsetki za dwa lata i prowizja). Leasing jest więc wyraźnie tańszy, ale w pierwszym roku zabiera z firmy o ponad 355 000 zł więcej gotówki. Private debt zostawia ją na rozruch, w zamian za to po dwóch latach trzeba spłacić cały milion naraz.
Liczby przyjęte wyłącznie do obliczeń – to nie jest oferta ani typowe warunki.
Zestawienie kryteriów w tym przypadku
| Kryterium | Co oznacza w tym przypadku | Przewaga |
|---|---|---|
| Koszt całkowity | Ok. 115 800 zł wobec 280 000 zł | leasing |
| Gotówka w okresie rozruchu | Ok. 355 000 zł różnicy w 1. roku | private debt |
| Zabezpieczenie | Sama maszyna zamiast hipoteki na hali | leasing |
| Własność maszyny | Od razu u firmy, a nie po wykupie | private debt |
| Ryzyko terminu spłaty | Raty zamiast jednej dużej spłaty | leasing |
Wynik zależy od tego, które ryzyko firma lepiej znosi. Jeżeli kontrakt jest pewny, a firma ma 200 000 zł wolnej gotówki, leasing jest naturalnym wyborem. Jeżeli wpłata własna i wysokie raty od pierwszego miesiąca grożą utratą płynności w czasie rozruchu, private debt może być bezpieczniejszy – pod warunkiem, że istnieje wiarygodny plan spłaty kapitału po dwóch latach.
Uwaga
Hipoteka na hali wiąże najważniejszy majątek firmy z jedną maszyną i jednym kontraktem. Jeżeli kontrakt się opóźni, problem ze spłatą dotknie budynku, w którym toczy się cała produkcja. W leasingu, przy braku spłaty, leasingodawca co do zasady odbiera przedmiot leasingu, a nie halę.
Typowe różnice między leasingiem a private debt, niezależne od tego przypadku, opisuje porównanie private debt vs leasing.
Kiedy łączyć leasing z private debt
W wielu inwestycjach nie trzeba wybierać. W opisanej firmie rozsądny może być wariant, w którym maszyna jest w leasingu, a private debt finansuje to, czego leasing nie obejmie. Połączenie warto rozważyć, gdy: Podobny dylemat przy zakupie linii technologicznej pokazuje scenariusz finansowania inwestycji w zdolności produkcyjne.
- firma nie ma gotówki na wpłatę własną, a leasingodawca jej wymaga,
- obok maszyny potrzebny jest kapitał na rozruch: materiały, wynagrodzenia, przystosowanie hali, instalacje,
- przedmiot jest nietypowy lub używany i leasingodawca finansuje tylko część jego ceny,
- termin zakupu jest krótszy niż czas potrzebny na decyzję leasingową, a później możliwy jest leasing zwrotny.
Przy takim połączeniu oba zobowiązania obsługują te same przepływy. Zanim firma podpisze drugą umowę, powinna policzyć łączne obciążenie miesięczne w najgorszym realnym scenariuszu rozruchu – pomaga w tym artykuł o tym, jak przepływy pieniężne przekładają się na zdolność spłaty. Jeżeli inwestycja dotyczy większego zestawu urządzeń, warto poznać także finansowanie zakupu maszyn.
Pytania i odpowiedzi
-
Dlaczego leasing może być tańszy, a mimo to gorszy dla firmy?
Bo niższy koszt całkowity nie pomoże, jeśli wpłata własna i raty od pierwszego miesiąca wyczerpią gotówkę potrzebną na rozruch. O wyborze decyduje także to, kiedy pieniądze wypływają z firmy.
-
Czy private debt może sfinansować wpłatę własną do leasingu?
Może, jeśli firma ma odrębne zabezpieczenie i plan spłaty pożyczki. Warto jednak sprawdzić, czy leasingodawca akceptuje wpłatę finansowaną długiem, i policzyć łączne obciążenie obu zobowiązań.
-
Co lepiej sfinansować private debt: maszynę czy halę?
Przy standardowych maszynach leasing ma zwykle przewagę kosztową. Private debt częściej wykorzystuje się tam, gdzie leasing jest trudno dostępny: przy nieruchomościach, ich przebudowie i nakładach, których nie da się przypisać jednemu przedmiotowi.
-
Skąd wziąć milion na spłatę private debt po dwóch latach?
Z przepływów kontraktu, z kredytu bankowego udzielonego po okresie rozruchu albo z leasingu zwrotnego maszyny. Źródło spłaty trzeba wskazać przed zawarciem umowy – finansujący oceni je równie uważnie jak zabezpieczenie.
Sprawdź, czy private debt pasuje do Twojej firmy
Wstępna kwalifikacja jest bezpłatna i niezobowiązująca. Odpowiadamy następnego dnia roboczego.