Finansowanie układu / ugody z wierzycielami

Dla wierzyciela każdy rok oczekiwania na spłatę to ryzyko, że dłużnik nie wytrzyma, oraz koszt własnego finansowania. Propozycja „mniej, ale teraz” bywa dla niego atrakcyjniejsza niż „całość, ale w ratach i bez pewności”. Dłużnik, który może zapłacić od razu, negocjuje więc zupełnie inną redukcję niż dłużnik oferujący wyłącznie harmonogram.

Finansowanie ma sens ekonomiczny wtedy, gdy różnica między wariantem ratalnym a gotówkowym – po stronie dłużnika – przewyższa koszt nowego kapitału. Ten rachunek warto zrobić przed rozmową z wierzycielami, a nie po niej.

• Jaką redukcję wierzyciele realnie zaakceptują w zamian za szybką zapłatę?
• Ile kosztuje finansowanie przez okres potrzebny do jego spłaty?
• Z czego zostanie spłacone – z przepływów odciążonych od starych rat, ze sprzedaży majątku, z refinansowania?

Ugoda zawierana bezpośrednio z jednym lub kilkoma wierzycielami jest najprostsza: firma swobodnie dysponuje majątkiem, sama ustala zabezpieczenie i termin wypłaty, a finansujący ocenia przede wszystkim treść porozumienia i źródło spłaty.

Przy układzie przyjmowanym w formalnym postępowaniu restrukturyzacyjnym dochodzą dodatkowe elementy. Obciążenie majątku nowym zabezpieczeniem może wymagać zgód przewidzianych w danym trybie postępowania, a wypłata środków zwykle następuje dopiero po spełnieniu określonych warunków, np. zatwierdzeniu układu. To wpływa na harmonogram transakcji i trzeba to uzgodnić z doradcą restrukturyzacyjnym prowadzącym sprawę.

Co finansujący sprawdza w propozycjach układowych

• Kwoty i terminy płatności dla poszczególnych grup wierzycieli.
• Czy zabezpieczenie dla nowego finansowania nie jest już obciążone na rzecz wierzycieli objętych układem.
• Jak firma będzie regulować bieżące zobowiązania po wykonaniu układu.

Układ wymaga poparcia odpowiedniej większości wierzycieli. Najczęstszym powodem sprzeciwu jest obawa, że dłużnik obieca więcej, niż jest w stanie zapłacić. Propozycja, za którą stoi już uzgodnione finansowanie – z wstępnymi warunkami i zidentyfikowanym zabezpieczeniem – odpowiada na tę obawę wprost.

W praktyce oznacza to odwrócenie zwykłej kolejności: najpierw ustala się parametry finansowania i warunki jego uruchomienia, potem przedstawia wierzycielom propozycję z konkretną kwotą do wypłaty, a środki są uruchamiane po spełnieniu uzgodnionych warunków. Pieniądze trafiają zwykle bezpośrednio do wierzycieli według listy wynikającej z ugody lub układu, co eliminuje ryzyko, że zostaną wydane na inny cel.

Układ zamienia wielu wierzycieli na jednego, ale dług nie znika – zmienia tylko formę. Dlatego finansujący patrzy nie tylko na samą propozycję dla wierzycieli, lecz także na to, jak będzie wyglądała firma dzień po jej wykonaniu.

• Czy po redukcji długu przepływy z bieżącej działalności wystarczą na obsługę nowego finansowania i regulowanie bieżących zobowiązań?
• Czy firma ma majątek, który można sprzedać lub zrefinansować w banku, gdy jej historia płatnicza zostanie oczyszczona?
• Czy przyczyny, które doprowadziły do zadłużenia, zostały usunięte – np. nierentowne kontrakty zamknięte, koszty dostosowane do przychodów?

Najlepiej oceniane są struktury, w których finansowanie układu jest krótkim pomostem: po wykonaniu układu firma odzyskuje dostęp do tańszych źródeł kapitału i spłaca nim pożyczkę. Jeśli takiej perspektywy nie ma, harmonogram musi opierać się wyłącznie na przepływach operacyjnych, a te trzeba pokazać ostrożnie i z zapasem.