Private debt dla CFO i dyrektorów finansowych

Porównywanie ofert po samej stopie procentowej prowadzi do błędnych wniosków, zwłaszcza przy krótkim okresie finansowania, w którym opłaty jednorazowe mają duży udział w koszcie. Do kalkulacji efektywnego kosztu warto włączyć:

• prowizję przygotowawczą i ewentualne opłaty za wypłatę w transzach,
• koszty ustanowienia zabezpieczeń: wycena, akty notarialne, wpisy w księgach wieczystych i rejestrach,
• koszty doradztwa prawnego po stronie spółki,
• warunki wcześniejszej spłaty – minimalny okres odsetkowy lub opłata, które zmieniają koszt przy szybszym wyjściu,
• koszt przedłużenia, jeśli zdarzenie kończące finansowanie się opóźni.

Dopiero tak policzony koszt, rozłożony na realny, a nie umowny okres finansowania, można uczciwie zestawić z alternatywą. Szczegóły składników kosztu: koszt finansowania private debt. Metodę liczenia krok po kroku pokazuje artykuł jak policzyć całkowity koszt finansowania.

Private debt często ma inną konstrukcję niż kredyt amortyzowany: odsetki płatne bieżąco lub kapitalizowane, a kapitał spłacany jednorazowo na koniec okresu. Dla płynności to wygodne w trakcie, ale koncentruje ryzyko w jednym momencie. W modelu warto więc:

• przypisać spłatę kapitału do konkretnego zdarzenia – sprzedaży, refinansowania bankowego, wpływu z kontraktu,
• przetestować wariant, w którym to zdarzenie przesuwa się w czasie, i sprawdzić, czy spółka obsłuży dłuższy okres,
• ocenić, czy po spłacie bilans spółki będzie gotowy na refinansowanie w banku, jeśli to ono ma być wyjściem.

Dobrą praktyką jest rozmowa z bankiem, który ma przejąć finansowanie, jeszcze przed podpisaniem umowy private debt. Wstępne potwierdzenie, jakich warunków bank oczekuje na etapie refinansowania, pozwala ustawić harmonogram i zakres zabezpieczeń tak, by przejście było płynne.

Nowy dług zmienia wskaźniki zadłużenia i obsługi długu, które bank może monitorować w ramach istniejących umów. Zanim spółka podpisze umowę, CFO powinien przeliczyć te wskaźniki pro forma i sprawdzić, czy nie dojdzie do naruszenia. Drugim obszarem są zabezpieczenia: jeśli bank ma już pierwszeństwo na kluczowych aktywach, private debt trzeba oprzeć na innym majątku albo na zabezpieczeniu z dalszym pierwszeństwem, co wpływa na warunki. Trzeci obszar to komunikacja – bank, który dowie się o nowym finansowaniu od spółki i z uzasadnieniem, reaguje inaczej niż ten, który zobaczy je dopiero w sprawozdaniu.

Z perspektywy zarządzania strukturą kapitału private debt najlepiej sprawdza się w roli uzupełniającej, a nie podstawowej. Uzasadnione zastosowania to:

• transakcja z twardym terminem, którego bank nie dotrzyma – zakup aktywa, przejęcie, wykup zobowiązania,
• finansowanie oparte na aktywie, którego bank nie akceptuje jako zabezpieczenia lub wycenia zbyt ostrożnie,
• pomost do zdarzenia, po którym spółka uzyska tańsze finansowanie – zakończenia budowy, poprawy wyników, nowej emisji,
• dywersyfikacja źródeł finansowania, gdy spółka jest uzależniona od jednego banku.

Mniej uzasadnione jest finansowanie w ten sposób stałego zapotrzebowania na kapitał obrotowy albo sytuacji, w której tańsze źródło jest dostępne, tylko wymaga więcej pracy przy dokumentacji. W obu przypadkach wyższy koszt nie kupuje spółce niczego, czego nie mogłaby uzyskać taniej.