Przejdź do treści

Krótka odpowiedź

Koszt private debt to suma odsetek, prowizji i kosztów towarzyszących – wycen, ustanowienia zabezpieczeń, dokumentacji – liczona w realnym okresie finansowania; zwykle jest wyższy niż w banku, a jego poziom zależy od ryzyka transakcji, jakości zabezpieczenia, okresu i stopnia dopasowania struktury.

Z czego składa się koszt private debt?

Odsetki

Wynagrodzenie finansującego za udostępnienie kapitału, naliczane od kwoty zadłużenia przez czas jego trwania. Mogą być płacone okresowo albo naliczane i spłacane razem z kapitałem na końcu okresu. Ich wysokość ogranicza ustawowy limit opisany w artykule o odsetkach maksymalnych.

Prowizje i opłaty

Najczęściej prowizja za przygotowanie i udzielenie finansowania, a w zależności od umowy także opłaty za uruchomienie kolejnych transz, przedłużenie okresu czy zmianę warunków.

Koszty towarzyszące

  • wycena zabezpieczenia przez rzeczoznawcę,
  • analiza prawna i przygotowanie dokumentacji,
  • koszty notarialne i sądowe ustanowienia zabezpieczeń, na przykład wpisu hipoteki,
  • ewentualne ubezpieczenie aktywa stanowiącego zabezpieczenie.

Koszty warunkowe

Pojawiają się tylko w określonych sytuacjach: opłata za wcześniejszą spłatę, odsetki za opóźnienie, koszty przedłużenia. Nie widać ich w podstawowej ofercie, a potrafią istotnie zmienić rachunek, jeśli plan się przesunie.

Koszt nominalny a koszt rzeczywisty

Oprocentowanie podane w ofercie to tylko część obrazu. Rzeczywisty koszt finansowania wynika z relacji wszystkich płatności do kwoty, którą firma faktycznie otrzymała i przez jaki czas z niej korzystała. Krótkie finansowanie z wysoką prowizją początkową może więc okazać się droższe niż dłuższe z wyższymi odsetkami, ale bez opłat wstępnych. Dlatego przed decyzją warto rozpisać przepływy: ile wpływa na konto firmy, ile i kiedy z niego wypływa. Pełne wyliczenie na przykładzie pokazuje artykuł ile kosztuje private debt.

Co wpływa na cenę private debt?

Finansujący wycenia ryzyko, które bierze na siebie. Na koszt wpływają przede wszystkim:

  • relacja kwoty do wartości zabezpieczenia – im większy zapas wartości aktywa ponad dług, tym niższe ryzyko,
  • płynność i stan prawny zabezpieczenia – łatwo zbywalne, nieobciążone aktywo jest cenniejsze,
  • pewność źródła spłaty – podpisana umowa sprzedaży czy promesa kredytu ważą więcej niż prognoza,
  • okres finansowania i struktura spłaty,
  • złożoność transakcji – liczba stron, zabezpieczeń i nietypowych rozwiązań,
  • jakość informacji – kompletne dokumenty zmniejszają niepewność, a więc i cenę ryzyka.

Jak porównywać koszt private debt z alternatywami?

  • Licz w kwotach, nie w stawkach. Zsumuj wszystkie odsetki, prowizje i koszty towarzyszące dla realnego okresu, w którym kapitał będzie potrzebny. Metodę krok po kroku opisuje poradnik jak policzyć całkowity koszt finansowania.
  • Uwzględnij scenariusz opóźnienia. Sprawdź, ile zapłacisz, jeśli zdarzenie spłaty przesunie się w czasie.
  • Porównuj z realną alternatywą. Jeśli kredyt bankowy jest niedostępny lub przyjdzie za późno, punktem odniesienia jest koszt utraconej transakcji, a nie oprocentowanie kredytu.
  • Zestaw koszt z korzyścią. Finansowanie jest uzasadnione, gdy marża z transakcji lub uniknięta strata wyraźnie przewyższa jego całkowity koszt.

Zapisy umowy, które zmieniają rachunek

Dwie oferty o podobnej cenie nominalnej mogą kosztować firmę zupełnie inne kwoty. Przy lekturze umowy sprawdź zwłaszcza:

  • czy odsetki są naliczane od całej przyznanej kwoty, czy tylko od faktycznie wypłaconych transz,
  • czy prowizja jest potrącana z wypłaty – wtedy firma otrzymuje mniej, niż wynosi dług,
  • czy obowiązuje minimalny okres naliczania odsetek przy wcześniejszej spłacie,
  • kto ponosi koszty wyceny i analizy prawnej, jeśli do zawarcia umowy nie dojdzie,
  • ile kosztuje przedłużenie okresu i na jakich zasadach jest możliwe.

Koszt można też obniżyć własnymi działaniami: przygotować komplet dokumentów, uporządkować stan prawny zabezpieczenia, zaproponować dodatkowe aktywo lub skrócić okres finansowania do faktycznie potrzebnego.

Pytania i odpowiedzi

  • Finansujący przyjmuje ryzyko i elastyczność, których bank nie akceptuje w standardowej procedurze, a jego kapitał pochodzi od inwestorów oczekujących wyższego zwrotu. Do tego dochodzi indywidualna analiza każdej transakcji.

  • Prowizję za udzielenie finansowania, wycenę zabezpieczenia, koszty prawne, notarialne i sądowe ustanowienia zabezpieczeń, a także koszty warunkowe: opłatę za wcześniejszą spłatę, przedłużenie czy odsetki za opóźnienie.

  • Policz całkowity koszt każdej z nich w kwotach dla tego samego okresu i tego samego scenariusza spłaty, a następnie sprawdź, jak zmieni się on przy opóźnieniu spłaty. Porównuj też zakres zabezpieczeń i zobowiązań, a nie tylko cenę.

  • Tak. Kompletne dokumenty, uporządkowany stan prawny zabezpieczenia, większy zapas wartości aktywa ponad kwotę długu i udokumentowane źródło spłaty zmniejszają ryzyko finansującego, a więc i cenę.

Sprawdź, czy private debt pasuje do Twojej firmy

Wstępna kwalifikacja jest bezpłatna i niezobowiązująca. Odpowiadamy następnego dnia roboczego.